Impressie
Wandel, pak de fiets en strijk even later neer
op een bankje of zomaar in het gras.
Vlak in de buurt ligt het water van een stille weel
te schitteren. Geflankeerd door een oude boerderij.
Lange rijen bomen filteren je horizon.
In de verte ontdek je de schaapskudde
op een ingekleurde bloemdijk.Op de kreekrug
tekenen zich de contouren van een klein dorp af.
Je bent in de Zak van Zuid-Beveland.
Je beleeft er het directe contact met de natuur
en landschap in haast oneindige variaties.
Verhaal
Welen en dijken, heggenlandschap, poelgronden,
dorpen, huisjes en boerderijen, zoekweggetjes,
vliedbergen, dit en meer geven samen
de Zak van Zuid-Beveland een eigen karakter.
Het is de sfeer van groenblauwe natuurlijke
eenvoud aangevuld met even eenvoudige typerende
accenten van bebouwing in rood of zwart-wit.
Het geheel bezit een monumentale uitstraling.
In het landschap van de Zak van Zuid-Beveland
lezen we een verhaal. Het gaat over mensen
die er sinds de tiende eeuw woonden en werkten.
Het gaat over de strijd tegen de getijden en over de
bescherming en beschutting die het landschap
uiteindelijk biedt.
Behoud
Een groot samenhangend gebied
met zo veel waardevolle elementen is zeldzaam.
Daar mag je van genieten. Het schept ook verplichtingen.
Zoiets unieks moet je koesteren en beschermen.
Als buffer tegen de verstening die we overal om ons
heen zien. Als een oase van ruimte en bedrijvigheid.
De Stichting Behoud de Zak van Zuid-Beveland,
de BZZB, zet zich in voor de bescherming.
De Zak van Zuid-Beveland is geen museum.
Het is een monument dat je gebruikt. Er moet
geleefd en gewerkt kunnen worden.
Maar dan wel met gevoel en respect voor alle elementen
waarmee het gebied aan ons is toevertrouwd.
BZZB
De Stichting Behoud de Zak van Zuid-Beveland bestaat
sinds 1989. Ze werd opgericht toen er plannen
bestonden om dwars door dit bijzondere gebied een
dubbelbaans snelweg aan te leggen naar de nieuwe
Westerscheldetunnel.
Honderden donateurs meldden zich aan om het verzet
tegen de dreiging te bundelen. de rauwe doorsnijding
van “de Zak” is tegengehouden. De tunnel is inmiddels
een voldongen feit.
In 1994 heeft de Rijksoverheid een groot deel van de
Zak aangewezen als Waardevol Cultuur Landschap.
In 2004 kreeg het de erkenning Nationaal Landschap.
Maar die “erkenning” betekent nog niet dat de Zak
automatisch onaantastbaar is geworden. Daar is méér
voor nodig.
Bedreiging
Telkens opnieuw - soms heel openlijk, dan weer
sluipend - zijn er pogingen tot aanslagen op de
waarden die het gebied door de eeuwen heen tot zoiets
bijzonders hebben gemodelleerd.
Bedreigingen zijn er op het terrein van natuur en
landschap, maar evenzeer komen er grote en kleine
aantastingen van het cultureel erfgoed door
onnadenkendheid of nalatigheid voor.
De BZZB heeft tot doel het instandhouden van
natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische
waarden van de Zak van Zuid-Beveland in de ruimste
zin van het woord. Het tegengaan van de negatieve
invloeden dwingt ons ook over de grenzen van de Zak te kijken.
Waakhond
De BZZB, en particuliere en onafhankelijke organisatie,
voelt zich een waakhond tegen de bedreigingen van de Zak.
Een waakhond heeft twee actiemiddelen: blaffen en bijten.
Blaffen om de ongewenste ontwikkelingen tijdig
te signaleren en te helpen tegenhouden.
Zich vastbijten in processen als de waarden van het
gebied, stukjes daarvan, of details het loodje dreigen
te leggen.
In 2004 geeft bijvoorbeeld de aanwijzing Nationaal
Landschap nog geen duidelijke begrenzing aan het
gebied en biedt de Nota Ruimte veel te ruim baan voor
economische belangen en bebouwing. ook zijn de
plannen voor een WCT (Westerschelde Container
Terminal) onmogelijk verantwoord in te passen in de
blauwgroene waarden van de Bevelanden.
Actie
Niet alleen het handelen van particulieren of van de
gemeente Borsele heeft gevolgen. Ook het beleid van
de provincie Zeeland of zelfs landelijke maatregelen
hebben zo hun uitwerking.
De BZZB doet alle moeite tijdig op negatieve
invloeden te wijzen en zo mogelijk alternatieve
voorstellen aan te dragen. Ze werkt zoveel mogelijk
samen met gelijkgestemde organisaties.
De BZZB maakt zich zonodig hard voor haar doel
door zienswijzen in te dienen en juridische procedures te voeren.
Reactie
De Zak is mooi in haar totaliteit. Vele elementen
dragen er aan bij. De schoonheid ligt dikwijls in details.
De BZZB probeert tijdig aan te geven waaruit
aantasting bestaat en deze te voorkomen.
De BZZB zoekt steeds gelegenheid en plaats om dit
voor het voetlicht te brengen. Dit kan leiden tot
meer inzicht en begrip, verbeterde bescherming en
meer betrokkenheid. ......
De BZZB zoekt de open discussie met de bewoners
en bestuurders over ontwikkelingen en beleid in het
gebied. Zij hoort graag reacties van bewoners en
bezoekers.
Steun = Invloed
De BZZB geeft gevraagd en ongevraagd adviezen over
ontwikkelingen in dit gebied. Het gewicht dat aan die
adviezen wordt toegekend is mede afhankelijk van het
aantal sympathisanten van de Stichting. Iedereen kan
de Stichting steunen door donateur te zijn.
Donateurs maken de activiteiten, het werk, mogekijk.
Donateurs ontvangen drie maal per jaar de
BZZB-Nieuwsbrief; zij worden uitgenodigd voor
de jaarlijkse donateursdag of een symposium.
Voor € 8,- per jaar laten donateurs weten dat de “Zak”
hen aan het hart gaat; zij geven het gebied een stem.
Mensen die zelf actief willen meedenken en meedoen
aan het behoud van de Zak van Zuid-Beveland zijn
ook van harte welkom. Meld het bij het secretariaat!
